Dominicaans Leven, speciaal nummer Zoutekerkje 1925-2000, 49-57DE DOMINICANENORDE IN DE MIDDELEEUWENCULTUURHISTORISCHE CONTEXT EN RELIGIEUS-CULTURELE BETEKENISEen vernieuwd kerkelijk landschap vanaf de 11de eeuwDe dominicanenorde is ontstaan als uitvloeisel van de Gregoriaanse hervorming, de grote kerkelijkehervormingsbeweging die in de tweede helft van de 11 de de eeuw op kruissnelheid kwam. Deze kerkelijkehervorming richtte zich hoofdzakelijk op twee complementaire doelstellingen: de kerk bevrijden vanwereldlijke inmenging (lekeninvestituur, eigen-kerkensysteem, inmenging in de kerkelijke benoemingen) en dekwaliteit van de clerus op een hoger peil brengen (intellectuele bekwaamheid, moreel hoogstaand gedrag,evangelische bezieling).Deze kerkelijke hervorming valt samen met de tweede periode in de Westerse geschiedenis die een omslag zalteweegbrengen in de economische, sociale, politieke en culturele dimensies van de samenleving. De perioderond het jaar 1.000 bleek geen einde van de wereld of van de geschiedenis te zijn, maar een nieuw begin. Dedemografische opbloei bracht de agrarische economie in beweging, ontginning en ontbossing zorgden voor eenproductieverhoging, overschotten werden interregionaal verhandeld, handelscentra werden attractiepolen voornieuwe stedelijke samenlevingsvormen, de Westerse christenheid probeerde een einde te maken aan deislamitische opmars door de kruistochten naar het Heilig Land en de reconquista in Spanje, de hiërarchischestandenmaatschappij kwam onder grote spanning te staan, het individu profileerde zich in en soms ook tegen debestaande orde, het geloof was niet langer de enige en zekere weg naar waarheid.Geconfronteerd met de vele spanningsvelden en veranderingen bleken bestaande kerkelijke structuren niet meeraangepast aan de tijd. Het monachisme was in het Westen beheerst door de benedictijnen wier regel door Karelde Grote als de enige regel voor monniken opgelegd werd. Maar de benedictijnen waren een orde van deagrarische samen...