Een theologische en historische benadering van de liturgieInleiding. Het christendom beschouwt de verlossing als een gave van God: “Hij beminde ons eerst”. Dit zienwe ook in de liturgie, die de viering is van de verlossing: God komt ons verrijken met Zijn Woord (de liturgievan het Woord) en met de gave van Zijn goddelijk leven (de sacramentele liturgie). Aan deze neergaande lijnbeantwoordt een opgaande lijn, zichtbaar in de lofprijzing en dankzegging van de gebedsliturgie. Deze is altijdsecundair, een antwoord op Gods handelen. Zo is liturgie een dialoog tussen God en mens (de Kerk).Deel 1. Theologie van de liturgie1. De liturgie als persoonlijke ontmoeting met God: het theocentrische karakter van de liturgieOm een juist antwoord op Gods gaven te kunnen geven is een herziening van onze Godsopvatting nodig. Vaakbrengen we God terug tot het menselijke niveau, alsof Hij onze gelijke is, een handelaar die ons genade moetgeven in ruil voor onze gebeden en goede werken; of we beschouwen God als een vriend. Dit is in zekere zinwaar, zelfs in de intimiteit van de genade (die onverdiend is), maar vertrouwelijkheid of nonchalance past niet.De Kerk heeft uit het Oude Testament het beeld van God als Rex tremendae majestatis (Koning van ontzagwek-kende majesteit) geërfd, met de daarbij horende houding van ontzag en afhankelijkheid. De afstand tussen Goden ons is oneindig. Voor Jesaja is de mens vergeleken met God als gras dat verdort. Wanneer God Zich open-baart, verschijnt Hij in majesteit en wordt de mens met vrees vervuld. Het meest indrukwekkende voorbeeldvan Gods heiligheid is Jesaja’s visioen bij zijn roeping.Het is verkeerd om tegenover de oudtestamentische vrees een zogenaamd nieuwtestamentisch begrip van liefdete plaatsen. Ook daar vinden we het idee van Gods transcendentie. We kunnen dit samenvatten in de titel: Paterimmensae majestatis, Vader van onmetelijke majesteit. God is Vader én Heer: zie de reactie van de leerlingenbij de wonderbare visvangst en bij de gedaante...