J.P.M. Van der Ploeg1: De Oost-Syrische liturgieHet Christelijke Oosten 17 (1964-65) 237-2751. Varianten.Er bestaan op het ogenblik vier varianten van de Oost-Syrische vorm der Eucharistieviering. De oudste is dieder Nestorianen, die aan hun kerk de naam van "Kerk van het Oosten" geven en zichzelf tegenwoordig graag"Assyriërs" noemen. Er zijn nog slechts enkele resten over van de eens zo grote en tot in Centraal-Azië enChina toe verbreide Nestoriaanse Kerk. De tegenwoordige patriarch, Mar Isjai Sjimoen XXI, laatste telg vaneen vijf eeuwen oude oom-neef dynastie, leeft in San Francisco in ballingschap en heeft maar weinig gezagover zijn onderdanen2. Het belangrijkste centrum is dat te Trichur in Zuid-India, waar een bisschop uitMesopotamië, Mar Thomas Darmo, resideert in een gewezen katholieke kerk, en waar men mij in januari 1964de omvangrijke liturgische boeken heeft getoond die daar worden gedrukt.3 Een missale behoorde daar niet toe,omdat de Nestorianen zich meestal bedienen van een missale, door Jozef van Kelaita te Mosoel uitgegeven nade eerste wereldoorlog, of van een oudere uitgave uit Oermia (1890). De tekst der eucharistische liturgie (drieanaphorae: van de "Apostelen", d.w.z. de heilige Addaj en Mari, van Theodorus van Mopsueste en vanNestorius) stemt bijna geheel overeen met die van de katholieke Chaldeeërs, is alleen wat langer, vooral dooruitgebreide diptycha, en wordt voorafgegaan door een lang officie bij en voor het bakken van het offerbrood.4De tweede vorm is die der katholieke Oost-Syriërs, die zichzelf Chaldeeën noemen (oude bewoners derMesopotaamse vlakte; de historische Assyriërs woonden oorspronkelijk in de bergen ten noorden daarvan).Hun missale is in 1901 te Mosoel uitgegeven door de Franse dominicanen; later zijn de drie anaphorae met devoormis nog eens ongewijzigd herdrukt. Naar het voorbeeld van een romeins missale bevat het ook de tekst vande wisselende gezangen der eucharistische liturgie en een opgave van de schriftuurlezingen der voorm...